NCIP nagsuspenso sa FPIC nga tigum human mi-ulbo ang tensyon kabahin P24-M mining royalty on NewsLine Philippines - Building Information Highway for the Community
DAKBAYAN SA DAVAO (Hulyo 23) — Gisuspenso kagahapon sa National Commission for the Indigenous Peoples (NCIP) ang gikatakdang tigum aron hisgutana nga Free, Prior and Informed Consent (FPIC) nga proseso alang sa gisugyot nga pagbag-o sa mga operasyon sa pagmina nga gidumala sa Asiaticus Management Corporation sa Barangay Macambol gisuspinde niadtong Miyerkules, Hulyo 22. Kini human migrabe ang tensyon sa Barangay Hall.
Ang tigum gipasiugdahan sa NCIP Davao Oriental Provincial Office ubos ni Provincial Officer Julius Mabini, gitakda masugdan anga sa FPIC nga naglambigit sa mga Indigenous Peoples (IPs) sulod sa apektadong ancestral domain. Ang tigum gitambungan sa mga representante gikan sa Mines and Geosciences Bureau (MGB), ang Department of Environment and Natural Resources (DENR), ug uban pang mga ahensya sa gobyerno.
Apan, sa wala pa magsugod ang pormal nga proseso, usa ka grupo nga nagsuporta sa pagbag-o sa pagmina ang nagpahigayon og protesta sulod sa Barangay Hall, nga nagpakita og mga placard ug nag-awit og mga slogan. Tungod niini, nagkahiusa ang mga ahensya nga mobiya sa lugar tungod sa isyu sa segurodad.
Daling mipatim-aw ang mga miembro sa Philippine National Police (PNP) aron malikayan ang kagubot samtang ang mga representante sa gobierno miadto sa Sitio Casanihan, diin ang laing grupo nga gilangkuban sa mga katigulangan sa IP, mga organisasyon sa suporta, mga mangingisda, mga mag-uuma, mga lider sa relihiyon, ug mga silingang komunidad nga supak sa pagbag-o sa pagmina nagtigom.
Ang mga opisyal sa NCIP nakig-istorya sa mga tigulang aron madungog ang ilang mga kabalaka. Si Mabini miingon nga ang proseso sa FPIC kinahanglan nga magpabilin nga malinawon, hapsay, ug nahiuyon sa mga katungod sa mga Lumad ubos sa kasamtangang mga balaod. Miingon usab siya nga ang nabalda nga mga proseso nakapugong sa ahensya sa pagsugod sa opisyal nga proseso sa pagtambong ug pag-verify. Sa pagkakaron, ang iskedyul sa FPIC wala pa mausab.
Una pa nagkagubo, nagpadayag na ang mga lider sa lumad nga katawhan sa Barangay Macambol sa Mati, Davao oriental nanawagan alang sa mas dakong katin-awan ug saktong pag-ihap sa hisgutanang mining royalty fees. Matud sa mga nagprotestang benepisyaryo kinahanglan nga klaro nga idokumento ug patas nga ipaambit sa mga komunidad sa IP, lakip ang Barangay Cabuaya.
Sa usa ka interbyu, si Datu Vidal Mapinogos Jr., 56, ug Datu Simplicio Mendoza Jr., 67 — giila nga mga lider sa tribo ug mga miyembro sa Indigenous Peoples Political Structure, mipahayag sa ilang awtoridad sa pagpangayo og hingpit nga accountability alang sa PHP24 milyon nga royalty nga gipagawas niadtong 2024 sa Hallmark Mining Corp.
Ang royalty, nga legal nga gigahin alang sa kalamboan sa tribo, gi-download sa Macambol-Cabuaya Ancestral Domain Management Office.
Si Mapinogos miingon nga atol sa usa ka asembliya niadtong Mayo 2024, ang mga opisyal sa MCADMO nagtaho nga PHP1.4 milyon na lang ang nahabilin sa royalty fund, nga nag-aghat sa mga miyembro sa IPS sa pagpangayo og hustong liquidation.
“Ang IPS mao ang pinakataas nga governing body sa mga butang nga may kalabotan sa Community Resources Management Development Program,” mipasabot si Mapinogos, nga namatikdan nga ang paggamit sa royalty kinahanglan nga mosunod sa Ancestral Domain Sustainable Development and Protection Plan ubos sa mga giya sa National Commission on Indigenous Peoples.
Samtang, gidugang ni Mendoza nga 10 sa 12 ka miyembro sa IPS ang pormal nga nangayo og accounting gikan sa Indigenous Peoples Organization, tungod sa kawalay mga resolusyon o dokumentasyon sa mga proyekto nga gipondohan sa royalty.
Karong tuiga, ang HMC gikatakda nga mopagawas og laing PHP32 milyon nga royalties, apan si Mapinogos miingon nga ang pagpagawas gipaabot pa hangtod nga ang hustong liquidation sa miaging pondo mahimong magamit.
Miulbo ang tensyon niadtong Hulyo 22 sa dihang ang mga miyembro sa IPS nakig-away sa mga opisyal sa MCADMO ug mga opisyal sa NCIP-11 atol sa usa ka miting aron ipresentar ang mga interim officer nga mopuli sa IPS.
Gatusan ka mga IP ang misalikway sa lakang ug nangayo og transparency sa pagdumala sa royalty. Ang hepe sa NCIP-Davao Oriental nga si Julius Mabini miingon nga ang iyang opisina mag-andam og incident report sa komprontasyon.
“Among gisugdan ang pagtigom sa mga IP aron masulbad ang ilang mga problema. Nakurat lang mi nga gisalikway mi,” saysay ni Mabini.
Ang problema sa pagbahin-bahin sa royalty fee sa mga komunidad sa IP, nahimong problema na sa mga komunidad sukad pa sa una ug dili lang kini nahitabo sa Mati City, nagakahitabo usab kini sa ubang lugar tungod ang ang pipila ka grupo nagduda nga dili klaro kanila ang paggamit sa pondo nga alang sa kalambuan sa komunidad nga adunay mining ug laing pang aktibidad sa mga yutang kabilin.-Editha Caduaya
The post NCIP nagsuspenso sa FPIC nga tigum human mi-ulbo ang tensyon kabahin P24-M mining royalty appeared first on NewsLine Philippines.
NCIP nagsuspenso sa FPIC nga tigum human mi-ulbo ang tensyon kabahin P24-M mining royalty
Newspaper Updates PH
0 comentários :
Post a Comment